هیچ کس تنها نیست
با هم علیه سرطان، از پیشگیری تا درمان و تسکین
سرطان همیشه مساوی مرگ نیست؛ بسیاری از سرطانها با غربالگری، تشخیص زودهنگام و درمان بهموقع قابل کنترل یا درمان هستند.
- بیماری سرطان، بیماری قابل انتقالی نیست بنابراین لزومی ندارد از یک بیمار مبتلا به سرطان دوری کنیم.
- سرطان مساوی با مرگ نیست، امروزه دست کم نیمی از سرطانها بهبود مییابند و بسیاری دیگر از مبتلایان نیز طول عمری طولانی خواهند داشت.
- درد، جزیی از علایم سرطان نیست. سرطان با درد شروع نمیشود پس «چون درد ندارم، سرطان ندارم» باور درستی نیست.
- سرطان فقط یک بیماری است نه عقوبت گناه.
- نمونه برداری، اساسیترین راه تشخیص بیماری و جراحی، یکی از مهمترین روشهای درمان بیماری سرطان است و سبب انتشار بیماری نمیشود.
2- سلامت روانی، معنوی و اجتماعی نقش مهمی در پیشگیری و کنترل سرطان دارد.
کاهش استرس، سلامت روان و داشتن حمایت اجتماعی، کیفیت زندگی بیماران و تاثیر درمان سرطان را بهبود میبخشد.
- خود را دوست بدارید و به جسم و روان خود احترام بگذارید.
- از تنش و اضطراب دوری کنید. اضطراب سیستم دفاعی بدن را ضعیف میکند.
- از رقابتهای ناسالم و تنش آفرین پرهیز کنید.
- به طور میانگین هفت ساعت خواب در شب نیاز است. نداشتن خواب کافی، میل به خوردن شیرینی را بالا می برد و قدرت دفاعی بدن را پایین میآورد.
- زندگی سختیهای زیادی دارد اما شاید باورهای امیدوارانه، یگانه راهی باشد که با آن میتوان دشواریها را پشت سر گذاشت.
3- تغذیه سالم و حفظ وزن ایدهآل خطر ابتلا به سرطان را کاهش میدهد.
حفظ وزن سالم و مصرف غذای متعادل شامل میوه، سبزی و غلات کامل، خطر ابتلا به بسیاری از سرطانها را کاهش میدهد.
- تغذیه با میزان کالری بالا زمینه ساز سرطان است. بنابراین یکی از اقدامات اصلی پیشگیری از سرطان، کاهش مصرف مواد قندی و چربیهای اشباع شده است.
- از روشهای صحیح پخت غذا مانند بخارپز، آب پز و پخت ملایم در حرارت کم استفاده کنید.
- غذاهای نیم سوخته و سوخته (کباب، جوجه کباب، ته دیگ، سیب زمینی و پیاز داغ سوخته) مصرف نکنید.
- چاقی با افزایش التهاب و تغییرات هورمونی میتواند زمینهساز سرطانهایی مانند سرطان پستان، روده و رحم شود.
- نوشیدنی های دارای شکر و مواد قندی مصرف نکنید و به جای آنها آب بنوشید.
- سوزاندن یا زغال شدگی گوشت باعث ایجاد مواد سرطانزا میشود.
- اگر روش کباب کردن را انتخاب کردید، نگذارید گوشت حرارت خیلی بالایی بگیرد و سوخته شود.
- به جای سرخ کردن غذا، از روشهای سالم مانند آب پز و بخار پزکردن استفاده کنید.
- به جای خوراکی ها و تنقلات چرب، میوه و سبزی بخورید.
4- فعالیت بدنی منظم خطر ابتلا به چندین نوع سرطان را کاهش میدهد.
فعالیت بدنی منظم (روزانه حداقل 30 دقیقه) خطر سرطانهایی مانند روده بزرگ را کاهش داده و موجب بهبود سلامت عمومی فرد می شود.
- فعالیت بدنی روزانه باعث کنترل وزن، تنظیم هورمونها و تقویت سیستم ایمنی بدن میشود؛ همه این عوامل در کاهش خطر سرطان نقش دارند.
- فعالیت بدنی منظم حتی بعد از سالها غیرفعال بودن، میتواند خطر مرگ و میر را کاهش دهد.
- لازم نیست فعالیت بدنی شدید باشد؛ برای مثال، پیاده روی تند برای حداقل 30 دقیقه در روز مزایای مهمی را برای سلامت بههمراه دارد.
- با فعالیتهای ورزشی سبک شروع کنید و عادت های کم تحرکی مانند نشستن و تماشای تلویزیون را محدود کنید.
- اگر دارای سابقه بیماری مانند مشکلات قلبی، فشارخون، پوکی استخوان، چاقی و .. هستید با مشورت و رعایت دستورات پزشک خود، ایمن ورزش کنید.
- فعالیتهایی مانند پیاده روی، دویدن نرم، نرمش و .. را انتخاب کنید که نیاز به وسایل و تجهیزات خاصی ندارند.
- حتی فعالیت بدنی کم بهتر از هیچ گونه فعالیتی است. هر روز که فعالیت بدنی بیشتری دارید، به کاهش خطر سرطان بیشتر کمک کردهاید.
5- محافظت از پوست در برابر آفتاب از ابتلای به سرطان پوست پیشگیری میکند.
استفاده از کرم ضدآفتاب و پوشش مناسب، تماس با اشعه فرابنفش نور خورشید را کاهش داده و خطر سرطان پوست را کم میکند.
- قرارگرفتن طولانیمدت در معرض نور خورشید، خطر ابتلای به سرطان پوست را افزایش میدهد.
- محافظت از پوست، بهویژه در ساعت های اوج تابش خورشید (بین 10 صبح تا 4 بعدازظهر)، ضروری است.
- استفاده منظم از کرم ضدآفتاب، یک راه ساده و مؤثر برای پیشگیری است.
- پوشش مناسب(لباس آستین بلند و شلوار بلند)، کلاه، عینک آفتابی و ضدآفتاب نقش مهمی در کاهش آسیبهای پوستی دارند.
- آفتابسوختگیهای مکرر، خطر ابتلای به سرطان پوست را در سالهای بعد افزایش میدهد.
- کودکان و نوجوانان به محافظت بیشتری در برابر نور خورشید نیاز دارند.
6- مصرف سیگار و دخانیات یکی از اصلیترین عوامل قابل پیشگیری سرطان است.
مصرف دخانیات (سیگار، سیگار الکترونیک، پیپ و قلیان) مهمترین عامل قابل پیشگیری سرطان است و ترک آن در هر سنی خطر سرطان را کاهش میدهد.
- دود مواد دخانی (سیگار، سیگار الکترونیک، پیپ و قلیان) فقط ریه را درگیر نمیکند بلکه باعث بسیاری از بیماریهای دیگر مانند سرطانهای دهان، گلو، مری و مثانه میشود.
- انواع مواد دخانی از جمله قلیان حاوی 7000 ماده شیمیایی؛ حداقل 250 ماده سمی یا سرطانزا هستند.
- قلیان 400 ماده سمّی و سرطان زا دارد. تنباکوهای میوهای علاوه بر این 400 نوع سم، مواد مضرتری نیز دارند که از پوست میوه تخمیر شده با مواد افزودنی تهیه میشوند و میتوانند باعث آلرژی(حساسیت) و آسم نیز شوند.
- هر وعده قلیان معادل 50 تا 100 نخ سیگار است.
- در مصرف قلیان، مکش ریوى است و باید ریه ها را پرکرد. در حالى که در کشیدن سیگار، مکش دهانى است و دود آن قورت داده میشود. بنابراین دود قلیان که مضرتر است با مکش ریوى عمیقتر، تا انتهاییترین منافذ ریه نفوذ میکند.
- قرارگرفتن در معرض دود مواد دخانی اطرافیان هم، خطر سرطان را بالا میبرد.
7- مصرف الکل و مواد مخدر خطر ابتلا به انواع سرطان را افزایش میدهد.
مصرف الکل با افزایش خطر سرطانهایی مانند پستان، کبد و دستگاه گوارش مرتبط است. مصرف تریاک می تواند احتمال ابتلا به سرطانهای مثانه، حنجره، ریه، مری، پانکراس و معده را افزایش دهد
- مصرف الکل با افزایش خطر چندین نوع سرطان مرتبط است.
- استفاده از الکل میتواند به سرطانهای کبد، دهان و دستگاه گوارش منجر شود.
- مصرف همزمان الکل و مواد مخدر، خطر ابتلای به انواع سرطان ها را چند برابر میکند.
- ترک مصرف الکل و مواد مخدر، گامی مهم در پیشگیری از انواع سرطان ها است.
- بسیاری از اثرات سرطانزای الکل و مواد مخدر در ابتدای مصرف آنها قابل مشاهده نیستند.
8- آلودگی هوا خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، ریوی و سرطان را افزایش میدهد.
آلودگی هوا تهدیدی جدی برای سلامت انسان است.
- کودکان، سالمندان و بیماران بیشترین آسیب را از هوای آلوده میبینند.
- قرارگرفتن طولانیمدت در هوای آلوده، عمر انسان را کاهش میدهد.
- کاهش آلودگی هوا، کیفیت زندگی و سلامت عمومی جامعه را بهبود میبخشد.
- آلودگی هوا در سال ۲۰۲۱، حدود ۱۸،۶ درصد از کل مرگ و میرهای ناشی از سرطان ریه در سراسر جهان را سبب شده است. در ایران حدود 17٪ از مرگومیرهای سرطان ریه قابلاتصال به آلودگی هوا بودهاند
- تخمین زده میشود که آلودگی هوا سالانه در مرگ حدود ۸،۱ میلیون نفر نقش دارد. آلودگی هوا در کشور سالانه 50 هزار مرگ و میر در پی دارد.
- آلودگی هوا تنها یک مشکل زیستمحیطی نیست، بلکه یک بحران سلامت است.
- حفاظت از هوای پاک، سرمایهگذاری برای سلامت نسلهای آینده است.
9- برخی عفونتها از دلایل قابل پیشگیری سرطان هستند.
قرارگرفتن در معرض برخی عفونتها مانند هپاتیت، خطر ابتلای به سرطان را افزایش میدهد که با پیشگیری قابل کنترل است.
- از راه کارهای ساده برای محافظت در برابر عوامل عفونی می توان به توجه به اصول بهداشت فردی و عمومی، انجام واکسیناسیون به موقع، رعایت اصول ایمنی تزریق، پیروی از دستورات و داروهای تجویز شده توسط پزشک اشاره نمود.
- شایعترین عوامل عفونی ایجادکننده سرطان و راهکارهای ساده برای محافظت در برابر عوامل عفونی را بشناسید.
- درمان عفونت معده ناشی از هلیکوباکترپیلوری میتواند از بروز نوع خاصی از سرطان معده جلوگیری کند.
- دوری از رفتارهای پرخطر جنسی می تواند از ابتلا به سرطان دهانه رحم ناشی از پاپیلوماویروس جلوگیری کند.
- از رفتارهای پرخطر جنسی برای پیشگیری از انواع سرطان ها به ویژه سرطان های دهان و حلق، دهانه رحم و مقعد اجتناب کنید.
10- داشتن سابقه خانوادگی سرطان خطر ابتلا به برخی سرطانها را افزایش می دهد.
داشتن سابقه خانوادگی برخی سرطانها خطر ابتلای به آنها را افزایش میدهد اما با آگاهی و غربالگری هدفمند میتوان این خطر را مدیریت کرد.
- برخی سرطانها زمینه ارثی دارند و در اعضای یک خانواده بیشتر دیده میشوند.
- داشتن سابقه سرطان در خانواده درجه یک و دو، میتواند احتمال ابتلای شما به سرطان را افزایش دهد.
- آگاهی از سابقه خانوادگی و صحبت با پزشک در مورد آن، به تشخیص زودهنگام سرطان کمک میکند.
- افراد با سابقه خانوادگی سرطان به غربالگری های زودتر و منظمتری نیاز دارند.
- عوامل ژنتیکی (ارثی) میتوانند خطر ابتلا به برخی سرطانها را افزایش دهند.
- سابقه خانوادگی سرطان، به معنای ابتلای قطعی نیست اما یک هشدار است.
- رعایت سبک زندگی سالم میتواند خطر سرطان را حتی در افراد با سابقه خانوادگی کاهش دهد.
11- توجه به علایم هشدار میتواند ابتلای به سرطان ها را زودتر آشکار کند.
مراجعه سریع به پزشک در صورت مشاهده علایم هشدار سرطان، شانس تشخیص زودهنگام و درمان موفق سرطان را افزایش میدهد.
- هر تغییر غیرعادی در بدن، می تواند یک پیام هشدار سرطان باشد؛ آن را نادیده نگیرید.
- توجه به نشانههای اولیه بدن، نخستین گام در تشخیص زودهنگام سرطان است.
- دردها، تودهها یا تغییرات مداوم میتوانند علامت هشدار سرطان باشند، نه اتفاقی ساده.
- تشخیص زودهنگام سرطان با توجه به این علایم کوچک آغاز میشود.
- بدن شما قبل از بیماری جدی، هشدار میدهد؛ به آن توجه کنید.
- بیتوجهی به علایم هشدار اولیه، فرصت درمان آسان را از بین میبرد.
- شناخت علایم هشداردهنده سرطان، شانس نجات جان تان را افزایش میدهد.
12- شرکت منظم در برنامههای غربالگری سرطان جان انسانها را نجات میدهد.
غربالگری منظم سرطانها باعث تشخیص زودرس و کاهش مرگومیر ناشی از آنها میشود.
- تشخیص زودهنگام سرطان ها، شانس درمان موفق آنها را چندین برابر میکند.
- بسیاری از سرطانها در مراحل اولیه بدون علامت هستند و غربالگری، تنها راه کشف زودهنگام آنها است.
- غربالگری بهموقع میتواند از پیشرفت انواع سرطان و عوارض شدید آنها جلوگیری کند.
- با شناسایی ضایعات پیشسرطانی، میتوان از بروز انواع سرطان جلوگیری کرد.
- پیشگیری همیشه سادهتر، کمهزینهتر و مؤثرتر از درمان دیرهنگام است.
- غربالگری منظم هزینههای درمانی خانواده و نظام سلامت را کاهش میدهد.
- برنامههای غربالگری بر اساس شواهد علمی و توصیههای جهانی طراحی شدهاند.
- 30 تا 50 درصد از سرطانها قابل پیشگیری هستند؛ شرکت منظم در غربالگری ها، سرمایهگذاری برای آینده شما و خانوادهتان است.
13- غربالگری منظم سرطان پستان باعث تشخیص زودهنگام بیماری میشود.
غربالگری منظم سرطان پستان با تشخیص بیماری در مراحل اولیه، شانس درمان موفق و حفظ کیفیت زندگی بانوان را به طور چشمگیری افزایش میدهد.
- سالیانه حدود 20.000 مورد جدید سرطان پستان در کشور ثبت میشود؛ یعنی حدودا روزی 55 نفر و ساعتی 2 نفر (آخرین گزارش رسمی اداره سرطان). تشخیص زودهنگام، سادهترین و مؤثرترین راه مقابله با سرطان پستان است.
- تشخیص زودهنگام سرطان پستان، شانس درمان موفق و حفظ کیفیت زندگی فرد مبتلا را افزایش میدهد.
- با غربالگری منظم میتوان سرطان پستان را پیش از بروز علایم آن شناسایی کرد.
- بسیاری از تودههای پستان در مراحل اولیه بدون درد و علامت هستند.
- انجام منظم ماموگرافی، نقش کلیدی در تشخیص زودهنگام سرطان پستان دارد.
- غربالگری بهموقع سرطان پستان، نیاز به درمانهای تهاجمی را کاهش میدهد.
- تشخیص سرطان پستان در مراحل اولیه، میزان بقای مبتلایان را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
- پیگیری برنامه غربالگری سرطان پستان، بخشی مهم از مراقبتهای سلامت بانوان است.
14- غربالگری سرطان دهانه رحم میتواند از بروز این نوع سرطان بهطور موثر پیشگیری کند.
غربالگری منظم سرطان دهانه رحم میتواند از بیش از 90 درصد موارد این سرطان پیشگیری کرده و جان بانوان زیادی را نجات دهد.
- بسیاری از بانوان مبتلا به سرطان دهانه رحم، در مراحل اولیه هیچ علامتی ندارند بنابراین غربالگری ضروری است.
- غربالگری منظم سرطان دهانه رحم، ضایعات پیشسرطانی را قبل از تبدیل شدن به سرطان شناسایی میکند.
- تشخیص زودهنگام تغییرات سلولی دهانه رحم، امکان درمان ساده و موفق سرطان دهانه رحم را فراهم میسازد.
- غربالگری منظم، خطر ابتلا و مرگ ناشی از سرطان دهانه رحم را بهطور چشمگیری کاهش میدهد.
- پیشگیری از سرطان دهانه رحم با یک آزمایش ساده امکانپذیر است.
- پیگیری منظم غربالگری، بخشی از مراقبتهای ضروری سلامت بانوان است.
15- غربالگری سرطان روده بزرگ از بروز آن و مرگ ناشی از این سرطان پیشگیری میکند.
غربالگری سرطان روده بزرگ نه تنها باعث تشخیص زودهنگام میشود، بلکه با شناسایی و برداشتن ضایعات پیش سرطانی میتواند از بروز این سرطان جلوگیری کند.
- بسیاری از مبتلایان به سرطان روده بزرگ در مراحل اولیه هیچ علامتی ندارند؛ غربالگری حیاتی است.
- سالیانه 13.500 مورد جدید سرطان روده بزرگ و مقعد در کشور ثبت میشود؛ یعنی حدود 37 نفر روزانه (آخرین گزارش رسمی اداره سرطان). با یک اقدام ساده و بهموقع (غربالگری)، پیشگیری از سرطان روده بزرگ امکانپذیر است.
- غربالگری منظم میتواند ضایعات پیشسرطانی روده بزرگ را پیش از تبدیل به سرطان شناسایی و درمان کند.
- تشخیص زودهنگام سرطان روده بزرگ، شانس درمان کامل را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
- برداشتن پولیپها در مراحل اولیه، از بروز سرطان روده بزرگ جلوگیری میکند.
- پیگیری منظم برنامه غربالگری، بخشی مهم از سبک زندگی سالم است.
نظر دهید